Thrillery spo\u0142eczne to trudna sprawa. Ich zadaniem jest badanie okrucie\u0144stw opresji - a w najbardziej \u015bmia\u0142ych przypadkach odwa\u017cne ich kwestionowanie - przez pryzmat suspensu i horroru. Gatunek ten wymaga od tw\u00f3rc\u00f3w delikatnej r\u00f3wnowagi mi\u0119dzy wnikliwo\u015bci\u0105 a rozrywk\u0105. W Master, stylowym i wystudiowanym debiucie scenarzystki Marii Diallo, gatunek ten znalaz\u0142 autentyczny g\u0142os. Skupiaj\u0105c si\u0119 na psychologicznej traumie zwi\u0105zanej z byciem czarnym w presti\u017cowym college'u w Nowej Anglii, film artyku\u0142uje dojmuj\u0105ce l\u0119ki, kt\u00f3re obna\u017caj\u0105 czasem proste, czasem z\u0142o\u017cone, ale zawsze trwa\u0142e strachy zwi\u0105zane z dysonansem rasowym w Ameryce. Jest to r\u00f3wnie\u017c dobre spojrzenie na granice thrillera spo\u0142ecznego i na to, jakie, je\u015bli w og\u00f3le, nowe lekcje ten gatunek ma do zaoferowania.\n<\/p>\n
Otwieraj\u0105c si\u0119 na Ancaster, \"szko\u0142\u0119 prawie tak star\u0105 jak kraj\", Master, w\u0142a\u015bnie wydany na Amazon Prime, \u015bledzi \u017cycie trzech czarnych kobiet w ci\u0105gu roku akademickiego, jak konfrontuj\u0105 si\u0119 z mikroagresjami, kt\u00f3re k\u0142uj\u0105, prowokuj\u0105 i przywo\u0142uj\u0105 uczucia znane ka\u017cdemu czarnemu, kt\u00f3ry zmaga\u0142 si\u0119 z psychicznym polem bitwy ucz\u0119szczania do elitarnego, w wi\u0119kszo\u015bci bia\u0142ego college'u. Paranoja zmieszana z w\u0105tpliwo\u015bciami. Strach wyprzedzony przez dezorientacj\u0119. Ci\u0119\u017cki b\u00f3l zwi\u0105zany z przeci\u0105\u017ceniem emocjonalnym. To uczucie, \u017ce wszystko i wszyscy si\u0119 zamykaj\u0105. Diallo, kt\u00f3ry ucz\u0119szcza\u0142 do Yale, przeszukuje to terytorium z ostro\u017cn\u0105, cierpliw\u0105 \u015bwiadomo\u015bci\u0105, lawiruj\u0105c pomi\u0119dzy realizmem a nadprzyrodzonym horrorem, kt\u00f3ry wynika z \u017cywych do\u015bwiadcze\u0144 czarnych ludzi zmagaj\u0105cych si\u0119 z tym, co Ta-Nehisi Coates nazywa \"terrorem od\u0142\u0105czenia\". \"\n<\/p>\n
Fabu\u0142a rozwija si\u0119, gdy Gail Bishop (Regina Hall w roli niedopowiedzianej si\u0142y) zostaje awansowana na \"mistrza\" w jednym z dom\u00f3w mieszkalnych college'u. Ona ' s pierwszy czarny cz\u0142onek wydzia\u0142u trzyma\u0107 stanowisko, a jej awans uruchamia seri\u0119 eskalacji spotka\u0144 mi\u0119dzy ni\u0105, kolega profesor do kadencji nazwie Liv Beckman (Amber Gray), i Jasmine Moore (Zoe Renee), gorliwy \u015bwie\u017co upieczony szuka dopasowa\u0107. Je\u015bli Gail jest sumieniem Mistrza - i bardzo nim jest - Jasmine jest jego emocjonalnym centrum, jego dr\u017c\u0105cym sercem.\n<\/p>\n
W miar\u0119 narastania mikroagresji, Jasmine zostaje poch\u0142oni\u0119ta przez pewien fragment szkolnego folkloru. M\u00f3wi si\u0119, \u017ce kobieta, kt\u00f3r\u0105 uwa\u017cano za czarownic\u0119, zmar\u0142a na terenie kampusu wieki temu, a teraz nawiedza go, terroryzuj\u0105c co roku nowego pierwszaka. Jednak rzeczywisto\u015b\u0107 tego mitu jest znacznie bli\u017csza domu i daje Diallo doskona\u0142\u0105 paralel\u0119 do prowadzenia narracji z przesz\u0142o\u015bci w kierunku fantastycznym: w 1965 roku pierwszy czarny student Ancaster zosta\u0142 zlinczowany w tym samym pokoju, kt\u00f3ry zajmuje Jasmine. Nawi\u0105zuj\u0105c do brutalnej historii wieszania bia\u0142ych na czarnych, kt\u00f3re by\u0142o form\u0105 eliminacji i publicznej rozrywki - i jednym z pierwotnych nawiedze\u0144 - Diallo przekszta\u0142ca sw\u00f3j thriller spo\u0142eczny w opowie\u015b\u0107 o duchach z XXI wieku.\n<\/p>\n
Nie zdradzaj\u0105c zbyt wiele, powiem, \u017ce lincz jest wykorzystywany w filmie zar\u00f3wno w sensie dos\u0142ownym, jak i m\u00f3zgowym, a Diallo stosuje r\u00f3\u017cne estetyczne sztuczki, aby widzowie mogli lepiej zrozumie\u0107 rosn\u0105cy mrok, kt\u00f3ry otacza Jasmine i Gail. Dzieje si\u0119 to przede wszystkim poprzez u\u017cycie koloru - charakterystyczne czerwienie Diallo sugestywnie oddzia\u0142uj\u0105 na umys\u0142 - cieni oraz naprzemiennych uj\u0119\u0107 kamery, kt\u00f3re dra\u017cni\u0105 wymiarem i g\u0142\u0119bi\u0105. W szerszym uj\u0119ciu film obna\u017ca zgubn\u0105 natur\u0119 system\u00f3w strukturalnych, zw\u0142aszcza w szkolnictwie wy\u017cszym - jak, dlaczego i dla kogo s\u0105 one utrzymywane. Implikacja jest taka, \u017ce ci, kt\u00f3rzy pr\u00f3buj\u0105 przeciwstawi\u0107 si\u0119 systemom w\u0142adzy, s\u0105 przekl\u0119ci w samym d\u0105\u017ceniu do tego.\n<\/p>\n
Krytyczne pytanie dotycz\u0105ce filmu pojawia si\u0119 w pierwszej cz\u0119\u015bci, ale utrzymuje swoj\u0105 iskr\u0119 przez ca\u0142y czas, aby o\u015bwietli\u0107 istot\u0119 gatunku, kt\u00f3ry nawet w najbardziej poruszaj\u0105cych i demistyfikacyjnych momentach pozostaje zwi\u0105zany z konkretnym do\u015bwiadczeniem, gdy skupia si\u0119 na czarnych ludziach. Pewnej nocy, kiedy Jasmine wraca do swojego pokoju, zostaje rzucona na g\u0142\u0119bok\u0105 wod\u0119. \"Kim jeste\u015b? \"pyta bia\u0142y m\u0119\u017cczyzna z klasy wy\u017cszej, gdy wchodzi do \u015brodka. Niemal natychmiast inni studenci - r\u00f3wnie\u017c wszyscy biali, wszyscy zaproszeni przez wsp\u00f3\u0142lokatora Jasmine - obcesowo rzucaj\u0105 odpowiedzi, kt\u00f3re brzmi\u0105 jak sztylety. Wykrzykuj\u0105 imiona Czarnych kobiet, kt\u00f3re s\u0105 cz\u0119sto u\u017cywane jako kliszowe placeholdery dla pewnego obrazu osi\u0105gni\u0119\u0107 Czarnych: Beyonce \u0301 , Lizzo, \" jedna z si\u00f3str Williams. \"\n<\/p>\n
A poniewa\u017c ta epoka jest r\u00f3wnie\u017c usiana cyfrowymi aparatami (z kt\u00f3rych wielu korzystamy codziennie, od Instagrama po YouTube), kt\u00f3re m\u00f3wi\u0105 nam, jak \u017cy\u0107, kim by\u0107 i do czego powinni\u015bmy, a do czego nie powinni\u015bmy d\u0105\u017cy\u0107 w kraju, kt\u00f3ry w przewa\u017caj\u0105cej cz\u0119\u015bci upar\u0142 si\u0119 na k\u0142amstwa, chciwo\u015b\u0107 i paradoks, czasami mo\u017ce by\u0107 trudno rozpozna\u0107 sw\u00f3j obraz w lustrze. Wiedzie\u0107, kim si\u0119 naprawd\u0119 jest. Nasz nar\u00f3d jest skazany na sprzeczno\u015bci. Co wi\u0119c mo\u017ce by\u0107 zbawienn\u0105 \u0142ask\u0105? Lubi\u0119 my\u015ble\u0107, \u017ce to w\u0142a\u015bnie przekonanie o w\u0142asnej warto\u015bci jest prawdziwym stabilizatorem w obliczu nag\u0142ej grozy. Widzowie obserwuj\u0105, jak Jasmine pr\u00f3buje utrzyma\u0107 si\u0119 na nogach, ale to do\u015bwiadczenie wytr\u0105ca j\u0105 z r\u00f3wnowagi i to w\u0142a\u015bnie ten brak r\u00f3wnowagi - pytanie, kim jest i czy nale\u017cy - poch\u0142ania j\u0105, gdy film zmierza do zaskakuj\u0105cego ko\u0144ca.\n<\/p>\n
Master to thriller spo\u0142eczny, ale poniewa\u017c jest to tak\u017ce dzie\u0142o grozy, prawdziw\u0105 tre\u015b\u0107 tematyczn\u0105 odnajduje w przes\u0142uchaniu samego siebie. W granicach bia\u0142o\u015bci, historia czarnych ludzi w Ameryce jest zasadniczo histori\u0105 horroru. Jak\u017ce mog\u0142oby by\u0107 inaczej? Dlatego w\u0142a\u015bnie Czarny horror jest w pe\u0142ni po\u015bwi\u0119cony granicom ludzkiego wybawienia - mniej chodzi o punkt ko\u0144cowy, ni\u017c o jego wymagaj\u0105ce \u017cniwo;\n<\/p>\n
Czasami jednak zastanawiam si\u0119, czy gatunek thrillera spo\u0142ecznego sta\u0142 si\u0119 zbyt lu\u017any w swoim przetworzonym przewrocie niepokoju klasowego, dysharmonii rasowej i emocjonalnego terroru. O\u017cywiony przez Jordan Peele ' s 2017 blockbuster, Get Out, gatunek rozszerzy\u0142 si\u0119 na to przes\u0142uchanie poprzez filmy takie jak Tyrel (2018) i His House (2020), kt\u00f3re przekszta\u0142caj\u0105 prozaiczne do\u015bwiadczenia w wizj\u0119 bardziej groteskow\u0105, bardziej przera\u017caj\u0105co prawdziw\u0105. Jego tematy s\u0105 ponadczasowo istotne, a poniewa\u017c definiuj\u0105 tak wiele z tego, jak rozumiemy filmy o thrillerach spo\u0142ecznych - gatunek, kt\u00f3ry musi obj\u0105\u0107 realizm, nawet je\u015bli z nim eksperymentuje - ograniczaj\u0105 r\u00f3wnie\u017c to, co jest mo\u017cliwe (narracyjnie, a nie wizualnie).\n<\/p>\n
Rozumiem, \u017ce sztuka pozwala innym lepiej zrozumie\u0107 \u017cniwo opresji rasowej, klasowej i p\u0142ciowej. Rozumiem, \u017ce pozwala ona tym z nas, kt\u00f3rzy zmagaj\u0105 si\u0119 z ni\u0105 na co dzie\u0144, poczu\u0107 odrobin\u0119 uznania. Czu\u0107 si\u0119 zauwa\u017conym. Wszystko to jest wa\u017cne. Ale faktem jest, \u017ce dla Czarnych, dla transseksualnych dzieci, dla kobiet, dla os\u00f3b queer, dla niepe\u0142nosprawnych, dla ka\u017cdego, kto jest konsekwentnie w gorszej sytuacji i m\u00f3wi si\u0119 mu, \u017ce to on jest problemem - \u017cywa rzeczywisto\u015b\u0107 zawsze przewa\u017cy nad interpretacj\u0105. Gatunek ma ograniczony zasi\u0119g, poniewa\u017c mo\u017ce nam powiedzie\u0107 tylko to, co ju\u017c wiemy.\n<\/p>\n
Thrillery spo\u0142eczne okaza\u0142y si\u0119 niezb\u0119dn\u0105 przeciwwag\u0105 dla post\u0119pu, kt\u00f3rego Ameryka fa\u0142szywie broni, ujawniaj\u0105c poprzez alegori\u0119 prawdziw\u0105 natur\u0119 narodu. Okropno\u015bci \u017cyj\u0105 w\u015br\u00f3d nas. Widzimy je w wiadomo\u015bciach i spotykamy na TikTok. Czarny b\u00f3l jest teraz zoptymalizowany, aby przej\u015b\u0107 wirusowo na godzin\u0119, co godzin\u0119. Jak dowiedzia\u0142a si\u0119 Jasmine, te konfrontacje nie s\u0105 \u0142atwe do udaremnienia. I nawet je\u015bli kto\u015b przetrwa zmierzch - je\u015bli ma szcz\u0119\u015bcie, \u017ce uda\u0142o mu si\u0119 go prze\u017cy\u0107 - fizyczne i psychiczne obci\u0105\u017cenia pozostaj\u0105. Jaki by\u0142 koszt przej\u015bcia? To ostatnie pytanie, z kt\u00f3rym Gail musi si\u0119 sama zmierzy\u0107.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Thrillery spo\u0142eczne to trudna sprawa. Ich zadaniem jest badanie okrucie\u0144stw opresji - a w najbardziej \u015bmia\u0142ych przypadkach odwa\u017cne ich kwestionowanie - przez pryzmat suspensu i horroru. Gatunek ten wymaga od tw\u00f3rc\u00f3w delikatnej r\u00f3wnowagi mi\u0119dzy wnikliwo\u015bci\u0105 a rozrywk\u0105. W Master, stylowym i wystudiowanym debiucie scenarzystki Marii Diallo, gatunek ten znalaz\u0142 autentyczny g\u0142os. Skupiaj\u0105c si\u0119 na psychologicznej […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":35688,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[4],"tags":[],"class_list":["post-35676","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","","category-movies"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/movieworld.blog\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/35676","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/movieworld.blog\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/movieworld.blog\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/movieworld.blog\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/movieworld.blog\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=35676"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/movieworld.blog\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/35676\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/movieworld.blog\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/35688"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/movieworld.blog\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=35676"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/movieworld.blog\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=35676"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/movieworld.blog\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=35676"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}